O tam - tamie...

Na afrykańskich targowiskach można kupić bębny w różnych rodzajach, formach i rozmiarach, bo jest on najbardziej rozpowszechnionym instrumentem muzycznym Czarnego Lądu.

Wiele bębnów ma tajemnicze pochodzenie, opisywane w mitach i legendach, a niektóre same w sobie są symbolami.

 W naszym domu mamy dwa i często używane są przez nasze dziewczęta do śpiewu. Muszę przyznać, że prawie wszyscy Afrykańczycy śpiew, taniec, grę na bębnie posiadają z racji urodzenia w Afryce! Oni nie muszą uczyć się tych rzeczy, oni rodzą się z talentem do śpiewu, tańca i gry na prawie każdym instrumencie!!! 

 A mnie gra na bębnie po prostu zachwyca! Grający wydobywa z bębna: dźwięk głuchy i ciężki, dźwięk ostry, wygrywa z tego instrumentu to, co chce uderzając dłońmi, palcami w skórę pomiędzy środkiem bębna i jego brzegami i robi to z niesamowitą ekspresją, a zarazem lekkością, która porywa do tańca.

 Ja, coś tam wystukam, lepiej mi idzie poruszanie się w rytmie bębna i mówią, że dobrze mi to wychodzi, jak na tę, która jest nie stąd czyli Biała. Cóż jedenaście lat w Afryce robi swoje! Jednak na bębnie najlepiej wychodzi mi... opieranie się na nim !

  Muzyka  afrykańska jest  komunikatem, przekazem, mową dźwięków i gestów. 

Bębny mają także bardzo ważne zadanie: przekazują informacje według ustalonych reguł.

 Zobaczyłam, dotykałam, jak do tej pory, największego tam-tama, który jeszcze dzisiaj jest używany, jako środek komunikacji między ludźmi, a także, jak na Afrykę przystało, ze światem bogów i duchów.

Tenże tam-tam należy do plemienia Bafoussam i był używany przy obrzędach inicjacji, ogłaszał wojnę, zwycięstwo, śmierć króla...

Wojny dawno nie było, król ma się dobrze, ale jak przyjdzie mu zejść z tego świata będą w niego „walić” i całe Foumban i okolica nie będzie spała, tego jestem pewna!

 Na rozpoczęcie wojny do uderzania w tam-tam używano odciętych rąk przeciwników i takowe można zobaczyć... Na tam-tamie może przekazywać wiadomości tylko człowiek do tego przeznaczony. Dawniej dniem i nocą mieszkał w przeznaczonym dla niego domeczku...

 Jak on w nim spał i mieszkał? Zawsze był gotowy, aby w sobie wiadomy sposób powiadomić o ważnej rzeczy, która wydarzyła się w plemieniu. Na rozpoczęcie wojny inne brzmienie, na zwołanie narady wojowników, śmierć króla także inne brzmienie... Bębny afrykańskie i inne instrumenty muzyczne Afryki to bardzo ciekawy temat, postaram się napisać o nich więcej.... Ludzkiej ręki do „poklepania” tam-tamu... nie użyłam! Jak uderzać w tam-tam nie swoją i na domiar martwa ręką?!  Zadowoliłam się zwykłym kijem.

 I... tam-tam nawet nie mruknął!

Nie wszystko nam Białym wychodzi... na afrykańskiej ziemi!

  Wniosek: niewłaściwy człowiek chciał w niego uderzyć i dlatego milczał, jak zaklęty... A ja byłam i jestem zadowolona, że takie cudo widziałam, co widać na załączonej fotografii...

O pewnym orzechu...

Orzechów na świecie jest różnorodność… włoskie, laskowe, ziemne... Dzisiaj będzie o włochatej kulce, która kryje w sobie ogromne bogactwo witamin różnego rodzaju, minerałów, smaku i jest najcenniejszym darem natury jeśli chodzi o orzechy. Nie ma takiego drugiego na świecie!

Tenże orzech zawiera 2,5 razy więcej żelaza niż owoce, 3 razy więcej niż warzywa, więcej niż ziarna, więcej niż mięso!  A gdzie rośnie sobie ten orzech? W Afryce oczywiście!
 To cudo natury uważane jest w tej części świata za drzewo życia. Jak nazywa się drzewo, które rodzi takie cudne orzechy? To palma kokosowa, a owoc tej palmy to orzech kokosowy. Skąd ta palma? Chyba gdzieś z Polinezji. Jest to najczęściej występująca palma, gdyż rośnie wzdłuż wszystkich tropikalnych brzegów morskich. Jest bardzo wysmukła, pełna gracji i najpiękniej wygląda na morskim brzegu.

 Orzech kokosowy może przepłynąć wiele tysięcy kilometrów nie tracąc zdolności do kiełkowania, dzięki czemu rozprzestrzenił się w całym świecie tropikalnym.
 Hiszpańskie słowo „coco” oznacza duch, widmo, co nie bardzo mi odpowiada! U nas mówi się, że to drzewo zaspakaja wszystkie potrzeby życia, a jego owoc, orzech kokosowy, jest najcenniejszym darem Boga dla człowieka.
 Stwierdzam jednak, że Afrykanie o tym cudzie natury, który rośnie pod ich nosem bardzo mało wiedzą! Palma kokosowa może rocznie wydać 75 owoców, z których każdy może ważyć 2,5 kilograma!

 A tak wyglądają korzenie palmy...

 Aż nie do uwierzenia, że takie małe korzonki utrzymują 30 metrową palmę z cieżkimi owocami! Nad oceanem wieje silny wiatr a o sztormie nie wspomne! A one tak, jakby tańczyły w rytm wichury i wołały: mocniej wietrze kołysz nasze liście!
Palmę kokosową można prawie w całości wykorzystać. Z korzenia wyrabia się farby, płyn do płuknia ust. Zgnieciony korzeń zamienia się w mała miotełke, którą czyści się zęby!


 Kora palmy używana jest w budownictwie, rzeźbiarstwie a także do wyrobu naczyń. Wyrabia się z niej meble, które są bardzo wytrzymałe i jak dla mnie maja "to cos"!
 Kora może także służyć jako opał, a liście używa sie do wyplatania pięknych koszy, przykrywa się domy, robi ogrodzenia. Z włókna kokosowego wyrabia się się liny, pędzle, szczotki i przepiękne maty. W tych koszach znajdują się w naszym domu kwiaty doniczkowe i budzą zawsze zachwyt odwiedzających nasz kameruński dom.



  Każde drzewo, aby wydać owoc musi zakwitnąć więc także i palma kokosowa kwitnie i to bardzo pięknie.
 Z soku z naciętych kwiatostanów robi się smaczne wino palmowe. Młode listki są jadalne na surowo, można je gotować, marynować jako jarzynkę. Ta jarzyna nazywana jest kapustą palmową.
 Palma ma także serce. Jest to białawy pęd o długości 30-40 cm. Serce palmy zjadane jest w pysznej sałatce, która jest przysmakiem, ale bardzo drogim i z tej racji nazywana jest „sałatką milionerów”, których w biednej Afryce.... nie brakuje! Dobrze, że ludzie mają trochę rozumu w głowie i nie zjadają wszystkich palmowych kwiatów, bo skąd mielibyśmy kokosy?
 Wierzchnią żółtą skórkę kokosa łatwo jest „rozbrajać”, ale co z tą częścią już „rozbrojoną”? I tutaj dochodzimy do bardzo poważnego zaganienia, jak otworzyć to cudo natury, które jest włochate i ma...trzy otworki: dwa oczka i usteczka!



  Maczetą? Rzucać o podłogę? Młotkiem? Czekać aż sam się otworzy?
 Są różne metody.
 Jedni robą tak: pogrzewają go w piekarniku lub na piecu. Potem uderzają młotkiem i... otwarty!
 Nie na darmo włochaty kokos ma oczy i usta!
 Oczęta należy sobie podarować przy jego otwieraniu. Potrzebne są nam do otwarcia kokosa usta, w które bardzo łatwo wchodzi srubokręt i wypłynie nam sok. Aby kokos rozłupać trzeba uderzyć go młotkiem od strony znajdującej się ponad oczami. Ta instrukcja obsługi jest dla Was Europejczyków, bo my radzimy sobie ze wszystkim naszą maczetą!!!



Sok z kokosa jest sterylnie czysty aż do rozłupania orzecha.
Ta woda, która dostaje się do kokosa w sobie tylko wiadomy sposób, zamienia się w sok kokosowy, który jest wiele razy filtrowany przez glebę, następnie przez pień palmy. I proszę bardzo, prosto z kokosowych usteczek mamy w kubeczku sterylny sok, który świetnie nawadnia organizm człowieka, wygładza i rozjaśnia skórę, pomaga i to bardzo w problemach żołądkowych.

 

  Nie wiem czy wiecie, że woda kokosowa ma prawie identyczny skład jak ludzka krew!
 Bardzo szybko zostaje przyswajana przez organizm człowieka. Podczas II Wojny Światowej, był on stosowany do transfuji, przy deficycie krwi ludzkiej.
 O soku kokosowym bez wątpienia można powiedzieć, że jest „naturalnym dawcą krwi”! Soczek mamy już za sobą.


 Teraz kolej na miąższ. Jest biały i powiedziałabym „mięsisty”, jadalny na surowo lub ugotowaniu i wysuszony potem starty na wiórki. 





 To jeszcze nie wszystko. Teraz kolej na mleko kokosowe.
 Trzeba bardzo dobrze utrzeć miążcz orzecha z gorącą wodą albo gorącym mlekiem, które wyciąga olej i aromatyczne związki z włókien. I teraz najważniejsza rzecz! Odstawić mleczko, aby się schłodziło i na powierzchni zbierze się śmietanka, z której można uzyskać wysokiej jakości olej!!!


 I ten olej /nierafinowany/ ma silne działanie antybakteryjne, antywirusowe, antygrzybiczne, buduje odporność organizmu, pobudza przemianę materii.


 Drogie Panie ten olej ma zastosowanie w kosmetyce! Ma antyoksydanty, które zwalczają wolne rodniki, spowalniają starzenie skóry, ma silne działanie nawadniające i nawilżające. I co najważniejsze ma zniewalający zapach!
 

Postanowiłyśmy z s Orencją zrobić ten olej! Ona dla ciekawości a ja... dla zapachu!

Mleczka nie mamy, śmietanki tym bardziej, o oleju tylko marzymy..., a w czasie "na kawe" podjadamy kokosa prosto ze skorupki!

I mały przepis:


2 orzechy kokosowe,
duży jogurt naturalny,
kilka listków mięty /u nas rośnie przez cały rok/
0,5 szklanki wody gazowanej,
szczypta soli.
Sok z orzechów, jogurt, posiekane listki mięty i pozostałe składniki zmiksować i gotowe!


A szaszłyki z kokosa , ananasa i kurzego mięsa z dodatkiem bazyliki prosto z rusztu... pychota!

Żółty kwiat i mucha....

Z wyjątkiem Afrodyty, nie istnieje na tym świecie nic piękniejszego niż kwiat...” Hmm...?

O beretach....

Dostałyśmy dwie paczki... pełne beretów i czapek! Pani Janina dziergała całą polską zimę berety ze wszystkich możliwych kolorowych włóczek.

 Nasłuchała się o zimnych afrykańskich porankach, o głowach, które marzną! Jak na kobietę przystało wie, że beret ma chronic głowę przed zimnem, ale ma także inne bardzo ważne zadanie! Ma zdobić, ozdobić głowe, na której się znajdzie....

 Oto berety i głowy czy raczej, oto głowy z beretami! Dziewczyny beretami były zachwycone, co zresztą widać na załączonych zdjeciach...

I duże dziewczynki: nauczycielki, kazda... z beretem na głowie.

I co myślicie o beretach pani Janiny?

O wiedzy...

Więc to było tak : "Czterej synowie potężnego szamana, starali się odnaleźć jakąś dziedzinę, w której nikt nie mógłby im dorównać. Postanowili  więc: obejdziemy dookoła znaną  i nieznaną nam ziemię i na pewno posiądziemy największą wiedzę.

 I tak, ustaliwszy miejsce i czas przyszłego spotkania wyruszyli w cztery strony świata. Minęło trochę czasu. Po upływie jednego roku, jednego miesiąca i jednego dnia, bracia spotkali się w wyznaczonym miejscu, opowiadali sobie wzajemnie, czego się nauczyli, jaką wiedzę posiedli i stwierdzili, że są w stanie stworzyć istotę żyjąca.

 Jeden z braci powiedział: posiadłem wiedzę, która mi pozwala z jednego kawałeczka kości żywej istoty stworzyć ciało, jakie ją pokryje. Drugi rzekł: umiem sprawić, by na tej kości pokrytej ciałem wyrosła skóra oraz sierść lub włosy. Trzeci powiedział: a ja potrafię stworzyć wszystkie członki, jeśli mam ciało, skórę i sierść. Ostatni z braci stwierdził: wiem, w jaki sposób dać życie temu stworzeniu, kiedy ma już ono wszystkie części ciała.

 Ojciec, szaman wioski był zachwycony: moi synowie posiedli wiedzę większą niż moja, są równi Bogu. Po dobrej kolacji, przy której bracia opowiadali przygody, które ich spotkały w czasie wędrówki po świecie, poszli spać.

 Skoro świt powędrowali do dżungli, aby tam znaleźć kawałek kości, za pomocą którego mogliby dowieść swoich boskich umiejętności. Nie było to trudne! W dżungli na każdym miejscu znajdziesz kawałek jakiejś kości... i znaleźli, ale nie zadali sobie pytania, do kogo mogła ta kosteczka należeć.

 Tak byli przejęci wiedzą, którą posiedli, że zupełnie o tym nie pomyśleli. Pierwszy z braci pokrył kości ciałem, drugi przyoblekł je w skórę, trzeci stworzył odpowiednie członki, a czwarty dał życie... lwu. Lew jakby obudził się z bardzo długiego snu, potrząsnął bardzo groźnie gęstą grzywą! Głodne zwierzę podniosło się, wydało straszliwy ryk, pokazując przy tym swe ostre kły oraz ogromną paszczę i... rzuciło się na swych stwórców.

 Lew z wielkim smakiem pożarł czterech braci stworzycieli i zadowolony z obfitego posiłku zniknął w przepastnej dżungli...”

 Bajka, bajką..., ale w bajce jest zawarty morał, prawda ukryta między i pomiędzy słowami... Lubię, uwielbiam bajki! Kiedyś... tylko takie, które dobrze się kończyły.

 Dzisiaj wiem, że nie każda bajka ma dobre zakończenie i nie każdej bajce należy się dobre zakończenie. 

 Jak szybki jest postęp nauki i techniki, nie da się za wszystkim nadążyć! Człowiek posiada ogromne możliwości tworzenia dzięki potędze swego umysłu. Z jednej strony podziwiam nowe wielkie kompleksy przemysłowe, które w ciągu godziny potrafią wyprodukować to, na co w przeszłości trzeba było poświęcić długie lata pracy.

 Jest i ta druga strona... ten sam przemysł narusza równowagę ekologiczną przez zanieczyszczenie powietrze, hałas, odpady. Nieustannie niszczy naturalne środowisko człowieka. I cóż z tego, że podróżujemy coraz szybszymi samochodami i samolotami, zaglądamy w kosmos, nad nami wiszą niezliczone metalowe anteny, poruszamy się i żyjemy w niewidzialnych promieniach emitowanych przez nasze cuda techniki, podejmujemy decyzje za pomocą komputera bez, którego wielu z nas żyć już nie może... i co?

 Panujemy nad tymi wszystkimi wynalazkami? Doskonale wiemy, że w razie pomyłki nasza wiedza może nas zniszczyć. Wprawiliśmy  w ruch coś, co zaczyna wymykać się spod naszej kontroli. A dlaczego dzisiaj o postępie cywilizacyjnym?
 A to dlatego,
że Amerykanie chcieli
 bardzo przybyć do Kamerunu! Nie na zwiedzanie, czy safari, ale po to, aby wydobywać nasz kobalt! Populacja już się cieszyła na pracę przy wydobywaniu kobaltu. Oczywiście nikt z naszego Lomie i okolic nie myśli o tym, że z naszej przyrody, w tych okolicach, mało co zostanie, o niezanieczyszczonej wodzie nie wspomnę. Amerykanie chcieli tylko wydobywać ten minerał a przerabiać go u siebie.

 Nie opłaca się budować betonowych silosów na odpady radioaktywne w Kamerunie. Kameruńczycy chcieli mieć coś za ten kobalt, nie tylko pieniądze! Chcieli drogę, szkołę, szpital... W samą porę pojawił się ktoś, kto powiedział NIE temu wybitnemu programowi wydobycia kobaltu.

 Amerykanie nie przyjadą, kobaltu nie dostaną, my z głodu nie pomrzemy, szkołę i ośrodek zdrowia w Lomie mamy i co najważniejsze wody i ziemi nam nikt nie zatruje! Owszem, kobalt jest potrzebny w dzisiejszej dobie prawie do wszystkiego..., ale kiedyś bez niego można było żyć więc dlaczego nie możemy bez niego obejść się dzisiaj!

 Będzie o setki aparatów komórkowych mniej... nic nie szkodzi! Ktoś kiedyś powiedział: jeśli nie wiesz, o co w tej sprawie chodzi, to na pewno są to pieniądze! Dzisiaj kameruński kobalt pozostaje jeszcze w ziemi... na jak długo? Maszyna poszła w ruch i bardzo wiele spraw i rzeczy wymyka się naszej ludzkiej kontroli. Jeśli nie uda się nam nad tym zapanować, będzie to tylko nasza wina.

Chińskie przysłowie mówi: „To nie wino upija człowieka. Człowiek upija się sam”

Opowiadanie na podstawie B. Ferrero