Parasole jak tęcza i nie tylko...

Parasol, zwykła rzecz, prawie wszyscy go znają. Są małe, średnie, duże i ogromne, w kwiatki, w paski, w kratkę i ... tęczowe! Mówimy, że parasol chroni przed deszczem, ale prawdziwa nazwa parasola to"słońcochroń", więc jak znalazł, odpowiedni do tak gorącego kraju, w którym mieszkam. Znany jest już od 4 tysięcy lat. Jako pierwsi używali parasola Egipcjanie, czyli kontynent afrykański. Tutaj żar z nieba się leje! W tych odległych czasach był to przedmiot wyjątkowo luksusowy, był symbolem władzy, ochraniał koronowane głowy władców, a dzisiaj ochrania, jeśli ktoś chce każdą głowę! W naszych szerokościach geograficznych pogoda nas nie rozpieszcza! PARASOL  chroni nas przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi. Kiedy żar leje się z nieba - osłania przed słońcem. Kiedy pada deszcz, a często ma się wrażenie, że ktoś z nieba wylewa wiadra z wodą, spełnia funkcje przeciwdeszczową. Warto dodać, że u nas w Kamerunie, czyli prawie na równiku, sprawdza się najlepiej, prawie nigdy nie stoi w kącie. Na naszej misji, mamy kąt na parasole, który często jest pusty. Przychodzący ludzie, gdy pada deszcz, dostają parasol, no bo jak wypuścić kogoś z domu w taka ulewę bez parasola! Człowiek poszedł i z nim parasol. Człowiek wraca, a parasol bardzo rzadko! Więc zmieniamy parasole w naszym kącie jak przysłowiowe rękawiczki!

W każdym kameruńskim domu nie może zabraknąć parasola. Jaki kolor, jaki fason? Kolory przeróżne! W zależności od gustu i upodobania! Fason - parasol koniecznie musi być duży, aby pomieścił co najmniej trzy osoby. Mężczyźni bardzo rzadko noszą parasol, to domena kobiet. Chronią swoje dzieci i siebie przed promieniami słonecznymi i jak na kobietę przystało, jako ozdobę. Idąc na swoje pole nie zabiera się parasola, to dodatkowy ciężar. Ma się kosz na plecach, maczetę w reku, jedzenie, wodę...

  

Gdy zaskoczy cię ulewa - od czego są liście bananowca? Przed słońcem także ochronią. Nasz Emmanuel mówi, że czasy na parasole bananowe przeminęły, ale jak nie ma się czego innego pod ręką, a leje, to dziękuję Panu Bogu, że ma liście bananowca!
Każda z nas ma swój osobisty "słońcochroń" trzymany w kącie i zawsze gotowy do użytku! Kolory jak w tęczy, każda ma swój ulubiony... zielony, niebieski. Nie wiem czy wiecie, że pod żółtym parasolem nie ma brzydkiej pogody! Jest wielkie gorące słońce na błękitnym niebie, pod którym fruwają świergoczące kolibry koloru tęczy.

Nasz mały Jan także chciał mieć swój parasol... tak jak tata, więc dostał! Nie szkodzi, że duży, a jakim trzeba być silnym, aby mocno go trzymać!

Czarownicy, Uzdrowiciele i Marabu...

Chłop jak drąg, patrząc na niego pomyślisz: taki to cię przed wszystkim obroni! Pozory mylą... Dzisiaj w naszym Ośrodku Zdrowia prowadzonym przez siostrę Mariettę od samego rana wielkie poruszenie, powiedziałabym - koniec świata! A to z jakiego powodu? Pielęgniarz, jak już wspomniałam, pokaźny, nic mu nie brak, a trzęsie się jak osika. Blady, oczy pełne łez... pewnie ktoś umarł z rodziny, żona uciekła... Nic z tych rzeczy. "Widziała Siostra?" - pyta ów mąż.  "Ale co miałam widzieć"? "No, przed przychodnią... wysypany popiół, pióra koguta, krew... przeszła Siostra? I nic Siostrze nie jest?  Ktoś był tutaj w nocy, rzucił na mnie czar, nie mogę przejść obok tego miejsca. umrę, ratuj mnie, przyprowadź Ks. Biskupa, niech pomodli się nade mną! "Paul, ks. Biskup jest w Garoua na Konferencji Episkopatu, nie martw się, ja to wszystko posprzątam, pomodlimy się i wierz mi wszystko będzie dobrze."
Kameruńczyk bez wzgledu na to czy jest wierzącym czy nie, wierzy w czarną magię!
 Rano idzie do kościoła, a wieczorem wybiera się do marabu. Afryka fascynuje pięknem krajobrazu,
egzotyką roślin i zwierząt, ale zaskakuje przede wszystkim różnicami kulturowymi. Mamy dostęp do telefonu, internetu..., ale tak jak przed wiekami Afrykańczyk wierzy w czary, uroki. Jest przesiąknięty strachem przed urokami i czarami! Ktoś powie - na waszym Wschodzie, w buszu biedota wierzy w takie bajki... Wykształcenie, pozycja społeczna nic nie znaczą! W kwestii czarów prawie wszyscy Kameruńczycy są równi. 80% zdeklarowało, że w razie choroby będzie szukać pomocy u znachora, czarownika czy marabu. Codziennie mamy przykłady z przynoszeniem ludzi do przychodni, którzy leczyli się w buszu i gdy jest już za późno, rodzina przynosi chorego  do Ośrodka z ranami ciętymi na ciele; w nosie, uszach liście, spalona skóra... a wystarczyło podać antybiotyk. W lesie znajduje się wiele roślin, które leczą, ale i takie, które mogą przyczynić się do choroby czy wręcz przyprawić o śmierć. Czarownicy mogą sprowadzić poważne kłopoty, z chorobą i śmiercią włącznie. Zawładnąć osobą, rzeczą, sprowadzić na kogoś nieszczęście, lęk, strach. To ludzie, którzy stanowią jakby oddzielny klan, są nietykalni i cieszą się ogromnym autorytetem. Czarownik jest w każdej wiosce, mieście. Zrobiłam wywiad odnośnie marabu w Doume. Powiedziano mi, że  "prawdziwego" nie ma, ale przyjezdnych nie brakuje. W Bertoua oddalonym od naszej wsi 55 km praktykuje kilkuset szamanów! Krew z kury, zmielone skorupki jajek, sproszkowane zioła, do tego zaklęcie, przywołanie złych mocy... i lekarstwo gotowe, i strach podany na tacy! Czarownicy sprowadzają nieszczęście. "Czarownictwo" przenika wszystkie sfery życia, łącznie z takimi jak zazdrość, nierówność społeczna czy bezwzględne dążenie do władzy.
Czarownikiem może stać się każdy. W Kamerunie działa szkoła czarowników, gdzie ojcowie poświęcają swych synów złu. Czarownik działa za pomocą złych duchów "mukuyu" /duchów zmarłych/ i "kundu", który uważany jest za główne źródło zła, które samo w sobie nie istnieje, lecz zawsze związane jest z jakaś osobą. Najbardziej niezrozumiałe dla mnie jest to, że Kameruńczyk zawsze szuka winnego swojej choroby, nieszczęścia, śmierci. Trzeba wykryć sprawcę, a sprawcą zostaje często stara babcia, sąsiad, znienawidzona żona, mąż, sąsiad, któremu dobrze się wiedzie. Wynajmuje się czarownika, który szuka winnego... i zawsze znajduje! Przypomina mi się relacja Kapuścińskiego, który z pomocą swojego muzułmańskiego przyjaciela odstraszył złodzieja. Przyjaciel kupił na rynku koguta /musiał to być specjalny kogut/ i jego pióra zawieszone na framudze w specjalny sposób odstraszyły złodzieja. Drzwi domu były otwarte, a nikt nie śmiał wejść do mieszkania. Myślę, że nie śmiał nawet spojrzeć w tę stronę. Ile razy mam ochotę zawiesić jakieś kogucie pióra, posypać trochę soli i pieprzu... może przestaliby kraść - to deski, to blachę, włamywać się do szkoły, wycinać posadzone drzewka. Poskutkowaloby zapewne, ale wiary by nie przymnożyło. Pomimo tych wszelkich dziwnych wierzeń i uzależnień widzą w nas, misjonarzach, ludzi, którzy posiadają coś, co jest bezpośrednim połączeniem z Bogiem - jedynym w swoim rodzaju, połączeniem czynnym przez 24 godziny na dobę. I co najważniejsze mówią, że nas te czary nie dosięgają. Zdjęcia, które widzicie zostały zrobione w Bertoua przez s. Nazariuszę. Szokujące, ale prawdziwe.

Stolice są różne...

Harmattan

nasze rondo w Doume

 Wczoraj uraczyłam Was odrobiną historii. Dzisiaj mówi się często o rodzinnych korzeniach, drzewach genealogicznych. Historia życia ludzi, którzy budowali ten świat, to fundament, na którym budujemy dzisiaj także i my, a żadne życie nie bylo na marne. Dumna jestem z moich Braci i Sióstr, ktorzy pojechali w nieznane, aby wypełnić swoje powołanie i misje. Pomimo trudności nieść Życie i Radość! Wszyscy dobrze wiedzą, że braci i sióstr się nie wybiera, oni są nam po prostu dani!  Jestem zauroczona ks. Vieter, a zwłaszcza jego dziennikami!  Myślę, że gdyby żył w dzisiejszych czasach miałby bloga i jego blog byłby bez dwóch zdań bardzo poczytny. Nie o blogu ks. Vietera chcę pisać, ale muszę jeszcze dodać, że został biskupem. Pragnę Wam napisać o piasku, kurzu koloru cegły, o   harmattanie. Zdziwienie i konsternacja! - to dopiero początek stycznia (do marca jeszcze trochę czasu) a do nas zawitaly najwyższe temperatury! Harmattan, to po prostu wiatr,
bardzo suchy, silny, północno-wschodni wiejący znad Sahary na wybrzeże Zatoki Gwinejskiej przynoszący znaczny spadek wilgotności powietrza. Z czym można porównać to zjawisko? Może z halnym? Ale nasz harmattan wieje w kierunku Oceanu Atlantyckiego i przynosi nam piasek, który nadaje naszemu niebu koloru różowego. Można się zachwycić, ale z drugiej strony, ile można się zachwycać?! Gdzie się nie dotkniesz, spojrzysz - wszędzie kurz (nawet nie warto sprzątać !). Od samego sobotniego poranka siostra Marietta biega z wiaderkiem wody i ścierką i sprzata, i wzdycha mówiąc:  "nie ma czym oddychać". Siostra Weronika i ja nie chcemy być gorsze, więc także wzdychamy i wycieramy, a właściwie lejemy wodę! Dobrze, że mamy wodę, a o mało co nie byłoby jej dzisiaj. "Wysiadły" nam "fazy" prądu za sprawą SONELU 

w porze suchej widocznosc jest ograniczona

 /państwowy prąd /, którego często nie ma, a jak już jest, to z takim napięciem, że tak świeci, jak lampki na choince -zapala się i za chwilę gaśnie, więc urządzenia nie wytrzymują, a o nas nie wspomnę! Przyszedł elektryk i za pół godziny pracy zażyczył sobie 45 tys. kameruńskich  franków. Tylko zapłakać. Na szczęście  sprawa została pomyślnie załatwiona!
Z harmattanem przyszla choroba. Niepospolita afrykańska malaria, ale GRYPA! Kaszel, ból gardła, katara to wszystko przyszło... z północy, z zimnej Europy zasypanej śniegiem. Będziemy więc mieli swoją własną kameruńską grypę! Tylko jak ją nazwiemy?
W porze suchej podziwiamy kwitnące krzewy. I jak to zrozumieć - susza, brak wody, a krzewy kwitną tysiącami kolorowych kwiatów! Można powiedzić,

że obok tego co ciężkie, niewygodne pojawia się zawsze coś, co daje radość, co uraduje serce człowieka.

Pallotynki w Kamerunie

Wszystko zaczęło się od księży Pallotynów. Na początku 1890 roku Ojciec Święty Leon XIII prosi niemieckich Pallotynów o wysłanie kilku księży do Afryki, aby rozpocząć pracę misyjną Kościoła Katolickiego w Kamerunie. 18 marca 1890 roku powstaje Prefektura Apostolska w Kamerunie. Pierwszym Prefektem Apostolskim zostaje ks. Pallotyn Henri Vieter. Zaczynają się przygotowania do wyjazdu. Ks Vieter kupuje komplet narzędzi stolarskich, ciesielskich, łopaty, siekiery, piły, nasiona, mąkę, konserwy i wiele innych rzeczy, które  załadowane są na statek "Petropolis" wraz z 2 księżmi i 6 braćmi. Pierwsza ekipa misjonarska opuszcza port w Hamburgu 1 października 1890. Podroż zaczyna się w deszczu i burzy, czyli z błogosławieństwem Nieba.W niedzielę 25.10.1890 statek wpływa do Zatoki Gwinejskiej, gdzie misjonarze stawiają stopy na ziemi w Douala, w wiosce króla Akwa. Dzisiaj Douala jest największym miastem i portem w Kamerunie. Pierwsza misja powstaje w listopadzie na zakręcie wioski szefa Toko i otrzymuje nazwę Marienberg. 8 grudnia ks.Vieter ogłasza Matkę Bożą Królową  Apostołów - patronką Kamerunu. W czerwcu powstaje misja w Kribi i pierwsza szkoła. I nadszedł czas przyjazdu Sióstr Pallotynek prowincji niemieckiej. Siostry przypłynęły do Kamerunu 5 października 1892. Trzy miały pracować w Marienberg i trzy w Kribi, ale wojna plemienia Bakoko nie zakończyła się, więc wszystkie siostry zostały w Kribi. Jedna z sióstr powiedziała, że jest zdolna walczyć i obronić się jak mężczyzna, więc może jechać do Marienberg! Ks Vieter stwierdził wówczas, że księża i siostry nie przyjechały do Kamerunu na wojnę! Skąd znamy takie szczegóły? Otóż ks. Vieter pisał kronikę dzień po dniu. Nie ukrywał niczego. Jego barwne opisy zwykłego życia z dużym poczuciem humoru oddają zapal misyjny!  Jak to dobrze (pisząc "nieskromnie"), że siostrom Pallotynkom zostało coś z tego wojowania! W 1893 roku powstają kościoły w Edea i Kribi, w 1894 w Marienberg, w1898 ma miejsce poświecenie pierwszej katedry w Douala. Powstaje fundacja misji Grand Batanga na terenie ofiarowanym przez szefa Bobale. W 1901 roku ks. Vieter i brat Jager udają się do Yaounde i tworzą misje Mvolye na jednym ze wzgórz otaczających tę wioskę. Yaounde dzisiaj jest stolicą Kamerunu a Mvolye jedną z dzielnic. Nie mogło zabraknąć w przyszłej stolicy Pallotynek! Siostry rozpoczęły swoja podroż pirogą do Douala przez Marienberg i Edea, a resztę drogi z Edea do Yaunde pokonały pieszo /200 km/. W kronice czytamy: "jedna z Sióstr napisała do swojej rodziny, że ks Vieter nie jest młody, ma 50 lat, jego broda i włosy są siwe, lecz jego odwaga i humor jest nieopisany! Siostry zakładają dom dziecka i żłobek. W 1908 roku powstaje misja i kościół w Limbe, później w Pouma, Kumbo. W sumie założono 14 misji, 21 szkół podstawowych, 135 szkół w buszu. 12461 dzieci korzystało z edukacji. 165 nauczycieli kameruńskich zostało przygotowanych do pracy z dziećmi. Na misji w Kamerunie od 1890 roku do 1915 pracowało 31 księży, 32 braci i 30 sióstr. Z powodu ciężkich warunków życia i chorób 36 misjonarzy pallotyńskich oddało swoje życie Kościołowi w Kamerunie. I wojna światowa dotknęła także tereny afrykańskie. W 1915 r. księża, bracia i siostry zostają wypędzeni ze swoich misji przez wojsko francusko- angielskie.W 1964 roku Pallotyni powracają do Kamerunu. Dzisiaj Pallotyni kameruńscy liczą 50 księży i braci, którzy pracują w całym kraju. Siostry Pallotynki tym razem z Polski powróciły do Kamerunu po 83 latach przerwy. A było to w 1998 r. na zaproszenie ks. Biskupa Jana Ozgi.
Dzisiaj prowadzimy w tym pięknym kraju trzy placówki misyjne: w Doume od 1998 r., w Nkola-Nvolo od 2004 r. i w Bafoussam od 2009 r. Nie jesteśmy tak liczne jak nasze poprzedniczki. Jest nas tylko 10.

Pielgrzymkowa kuchnia



zmodernizowana kuchnia




Jesteśmy głodni!




i co my tutaj mamy?




Ambroisine  z córka Gladisse





i można na trzech kamieniach...




każdy dostanie swoją porcję



czy ja to zjem?



Smacznego!

 W kameruńskich wioskach dzieci pomagają w kuchni. Przynoszą drewno z buszu do rozpalenia ogniska, idą po wodę do źródła albo do rzeki. To ich codzienne obowiązki. Przed wyjściem do szkoły, w której trzeba się stawić o 7. 15 dzieci z wiaderkami, miskami, bidonami maszerują po wodę! Niełatwe to zajęcie. Posiłki przygotowuje się na ognisku, na trzech kamieniach, na których stawia sie garnek.. Główny posiłek rodzina spożywa wieczorem. Bardzo często jest to jeden posiłek dziennie.
Na naszej pielgrzymce dzieci nie gotowały, nie pomagały z wyjątkiem mycia własnych talerzy i łyżek. Pobyt w NKA miał być dla nich czasem radości i odpoczynku. Za kuchnie były odpowiedzialne mamy naszych dzieci: pani Ambroisine i Yvette. Pomagała im córka Ambroisine - Gladisse, która chce zostać siostrą Pallotynką!!! Nie dla wszystkich starczyło miejsca przy "zmodernizowanej" kuchni, ale posiłek ugotowany na trzech kamieniach był także pyszny! Dzieci otrzymały trzy posiłki dziennie. Mieliśmy chorych z przejedzenia! Jak na Afrykę przystało nie zabrakło również owoców: ananasy, pomarańcze, mandarynki, banany. Do koloru i do wyboru.  Także moje ulubione mangi!
Jak myślicie, co najbardziej smakowało dzieciakom? Oczywiście ryż i ryba, którą przygotowuje się tutaj na tysiące sposobów! Wieczorem podaje się fasolę, bo męczy! (tak mówią)/ i dobrze się po niej śpi!

Pielgrzymka dzieci - dzien trzeci

Nous pouvons changer le monde autour de nous avec Jesus

Ostatni dzień naszego spotkania. Od rana świątecznie, bo wiemy, że i tym razem Ks. Biskup Jan Ozga przyjechał do NKA, aby uczestniczyć w spotkaniu najmłodszych diecezjan. Pomimo licznych obowiązków ks. Biskup przybył wczesnym rankiem drugiego dnia pielgrzymki, aby brać udział w kiermaszu (grał  ku uciesze najmłodszych i całej reszty, a ta reszta to księża i siostry). Dał dobry przykład, że wiek i pozycja nie przeszkadzają w zabawie z dziećmi. A propos zabawy - to przegrał w zawodach połykania cukierków przywiązanych do nitki. Dzieci były w tym szybsze, ale to nie zmartwiło ks. Biskupa. Słuchał message przekazanego przez ks. Mirka, zaglądał do naszej kuchni i nie zabrakło ks. Biskupa na koncercie. Dobry Pasterz obecny jest wszędzie tam, gdzie są jego owce i baranki. Ostatnie wspólne spotkanie, czyli Eucharystię przygotowały  wszystkie grupy przybyłe do NKA. Liturgię Słowa  prowadziły dzieci z parafii St. Michała z Abong -Mbang i z parafii Matki Bożej Fatimskiej, a do modlitwy wiernych włączyły się także dzieci z Nkoum.

Śpiewy przygotowane zostały przez wszystkie dzieciaki oczywiście z podziałem na role. Ks Biskup w swoim przesłaniu powiedział, że Pan Jezus przyszedł do wszystkich: Baka, Bamileke, Maka..., aby pokazać drogę powrotną do domu Ojca. Wezwani jesteśmy do tej samej misji, do przemieniania tego świata z Jezusem.

Słowa kierowane przez Ks Biskupa były przeplatane słowami naszej piosenki pielgrzymkowej - "Ja mogę przemieniać ten świat z Jezusem".

Były nagrody dla najlepszych kompozytorów, a dla wszystkich pozostałych pełna torba cukierków. Wszystko co się zaczyna tutaj na ziemi kiedyś się kończy, a więc i nasza 16-ta pielgrzymka także. I jak to mówią - trzeba wyjechać, aby kiedyś powrócić!

Po Mszy Świętej przed kościołem dzieciaki  zaczęły tańczyć, śpiewać... i dziwna rzecz, ale nie spieszyło się im na obiad! Z tańcem przegrywa wszystko. Nawet pyszny obiad - ryba z ryżem.

Obiad spóźniony, ale zostal ze smakiem zjedzony i zabraliśmy się do pakowania naszego dobytku!

Nasz busik przyjechal z małym opóźnieniem pół godzinnym.

Przygody muszą być, więc w drodze trzeba było zmieniać oponę, naprawiać hamulce, ale cało i szczęśliwie (w kolorze cegły co niektórzy) dotarliśmy do Nkoum.